MCP چیست و چطور دستیار هوش مصنوعی را به فروشگاهت وصل می‌کند

دستیارت همه‌چیز را می‌داند جز کسب‌وکار تو

Claude و ChatGPT و Cursor از تاریخ فرانسه تا نوشتن کد همه‌چیز را بلدند. ولی اگر بپرسی «سفارش ۱۰۴۳ چی شد؟» جوابی ندارند، چون به فروشگاه تو راه ندارند. هرچه در پنل ووکامرس، فراز اس‌ام‌اس یا جدول‌هایت هست، برای دستیار نامرئی است.

تا همین چند ماه پیش راه‌حل این بود که یک برنامه‌نویس برای هر دستیار و هر سرویس یک «افزونه» بنویسد. حالا استانداردی هست که این کار را یک بار برای همه انجام می‌دهد.

MCP به زبان ساده

MCP (Model Context Protocol) یک قرارداد مشترک است که شرکت Anthropic (سازنده‌ی Claude) در پاییز ۲۰۲۴ منتشر کرد و امروز Claude، Cursor، ChatGPT و بیشتر دستیارهای جدی از آن پشتیبانی می‌کنند.

ساده‌ترین تشبیه: MCP برای هوش مصنوعی همان کاری را می‌کند که USB برای کامپیوتر کرد. قبل از USB هر دستگاه سیم و درگاه خودش را داشت؛ بعد از آن هر چیزی به هر کامپیوتری وصل می‌شود. MCP همین را برای دستیارها می‌سازد: یک نشانی به دستیار می‌دهی و او خودش می‌فهمد چه «ابزار»هایی آن‌جا هست و هرکدام چه ورودی‌ای می‌خواهد.

انجیر چه کاره است؟

اینجا دو مشکل عملی هست. اول اینکه ووکامرس و فراز اس‌ام‌اس و بقیه‌ی سرویس‌های ایرانی سرور MCP ندارند و قرار هم نیست به این زودی داشته باشند. دوم اینکه حتی اگر داشتند، نمی‌خواهی کلید فروشگاهت را دست دستیار بدهی تا هر کاری خواست بکند.

انجیر هر دو را حل می‌کند:

• هر گردش‌کار می‌تواند یک ابزار MCP بشود. به‌جای اینکه به دستیار دسترسی خام بدهی، یک گردش‌کار می‌سازی که دقیقاً یک کار می‌کند (مثلاً «سفارش را با شماره پیدا کن و وضعیتش را برگردان») و همان را به‌عنوان ابزار به دستیار می‌دهی.
• کلیدها پیش انجیر می‌مانند. دستیار فقط نام ابزار و ورودی را می‌بیند؛ اتصال ووکامرس همان‌جایی است که همیشه بود.
• یک نشانی برای همه‌ی ابزارها. هر پروژه‌ی انجیر یک نشانی MCP دارد. هر گردش‌کار جدیدی که با تریگر «وقتی دستیار صدا می‌زند» منتشر کنی، خودکار به فهرست ابزارهای دستیار اضافه می‌شود؛ لازم نیست دوباره چیزی را در Claude تنظیم کنی.

در پنج دقیقه: از دستیار بپرس «سفارش ۱۰۴۳ چی شد؟»

بیایید یک نمونه‌ی واقعی راه بیندازیم. راهکار آماده‌اش هست، پس چیزی نمی‌سازی؛ فقط وصل می‌کنی.

چه چیزهایی می‌شود به دستیار داد؟

هر چیزی که در انجیر گردش‌کارش را بسازی. چند نمونه که مشتری‌ها می‌سازند:

• «فروش امروز چقدر بود؟»: گردش‌کاری که سفارش‌های امروز را از ووکامرس می‌گیرد و جمع می‌زند.
• «به مشتری ۰۹۱۲… پیامک بده که سفارشش آماده است»: ابزاری با دو ورودی (شماره و متن) که از فراز اس‌ام‌اس می‌فرستد. دستیار متن را خودش می‌نویسد.
• «این تیکت را در جدول پیگیری ثبت کن»: یک ورودی متن، یک سطر تازه در جدول انجیر.
• «محصول X موجود است؟»: جست‌وجوی محصول و برگرداندن موجودی.

قاعده‌ی خوب این است که هر ابزار یک کار بکند و توضیحش بگوید دقیقاً کِی به درد می‌خورد. دستیار از روی همان توضیح انتخاب می‌کند؛ «ابزار فروش» به او چیزی نمی‌گوید، ولی «سفارش‌های امروز ووکامرس را برمی‌گرداند؛ وقتی درباره‌ی فروش یا سفارش پرسیده شد» دقیقاً همان چیزی است که لازم دارد.

سه نکته‌ی امنیتی

• کمترین دسترسی. ابزاری که فقط می‌خواند (وضعیت سفارش) امن‌تر از ابزاری است که می‌نویسد (تغییر وضعیت سفارش). برای کارهای برگشت‌ناپذیر، یک مرحله‌ی «تأیید» وسط گردش‌کار بگذار.
• ورودی را محدود کن. اگر ابزار شماره‌ی سفارش می‌گیرد، همان را بگیرد؛ نه یک متن آزاد که دستیار هرچه خواست داخلش بگذارد.
• اجراها را ببین. هر بار که دستیار ابزاری را صدا می‌زند، در «اجراها»ی انجیر ثبت می‌شود؛ می‌بینی چه پرسیده و چه گرفته.

بعدش چه؟

اگر ووکامرس نداری، همان راهکار را در سازنده باز کن و مرحله‌ی «یافتن سفارش» را با هر برنامه‌ی دیگری عوض کن؛ تریگر و مرحله‌ی پاسخ همان می‌مانند. و اگر ابزاری می‌خواهی که در انجیر نیست، به پشتیبانی بگو؛ فهرست برنامه‌ها هر هفته بزرگ‌تر می‌شود.